Het is ok om geen fan van de zomer te zijn

De langste dag ligt alweer een week achter ons. Een week vol tropische dagen met temperaturen boven de 30 graden. Om maar eerlijk te zijn: ik ben al niet zo’n zomer‑lover en deze hittegolf hielp daar niet bepaald bij. Zengende, plakkerige warmte. Daar gedij ik niet goed in. In het buitenland heb ik er op één of andere manier minder moeite mee. Misschien omdat het daar vaak een droger type warmte is of omdat ik simpelweg in een andere (vacay) mode zit. De natuur verliest haar crisp en kleur. Alles wordt stoffig en loom. Zodra er een straaltje zon verschijnt trekken we massaal naar dezelfde plekken. Met z’n allen in één grote stroom. Een HSP-er zoals ik raakt daarvan uit balans. Ik behoud graag (mijn eigen) ruimte :-)

Dan is er nog zoiets als de zomeresthetiek. Of beter gezegd: het gebrek daaraan. Bij diezelfde ene zonnestraal komen ook de korte broeken, tanktops en klikkende slippers tevoorschijn uit alle hoeken en gaten. Het past bij het seizoen, I know... Maar het is niet mijn wereld. Ik voel me prettiger wanneer ik wat meer gekleed ben. Zowel qua hoeveelheid stof als qua elegantie. In Zuid‑Europa zie je mensen zelfs bij 30+ graden in flatteuze, zwoele zomerjurken, linnen broeken, luchtige blousejes, mooie leren sandaaltjes. Dat sluit meer aan bij hoe ik me persoonlijk graag door de zomer beweeg. Je snapt: ik voel me tijdens de (Nederlandse) zomer nogal eens uit de toon vallen.

Met dit artikel wil ik jou als mede‑niet‑zomer‑lover (en mezelf ook nog steeds een beetje) ervan overtuigen dat je niet ‘raar’ bent.

Het zomertaboe

Het lijkt wel alsof je van dit seizoen móét houden. Alsof zon automatisch geluk en ontspanning betekent. Maar dat klopt niet voor iedereen. In ieder geval niet voor mij; ik kijk eerlijk gezegd alweer uit naar eind september.

Gelukkig zijn er heel logische biologische en psychologische redenen waarom de zomer voor sommige mensen eerder overweldigend voelt dan ontspannend. Zodra je die begrijpt, valt er een enorme druk weg. De druk om mee te doen, om verplicht te genieten, om het leuk te vinden en om die typische zomermanie te moeten voelen.

Biologisch bewijs dat het niet raar is om geen zomer‑lover te zijn

Je lichaam reageert in de zomer anders dan in andere seizoenen. Dat is biologisch zo bepaald. Waarom het logisch is dat de zomer jou sneller overweldigt dan ontspant:

Lange dagen: er is veel meer daglicht dan je systeem gewend is. De eindeloze aanwezigheid van licht onderdrukt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaapdruk opbouwt. Daardoor verschuift je ritme en wordt je nachtrust oppervlakkiger. Zeker voor iemand met een verfijnd zenuwstelsel betekent dit dat je sneller overprikkeld raakt en minder goed herstelt van dagelijkse indrukken.
Hitte: vooral de vochtige, benauwde warmte die we in Nederland vaak hebben, vraagt veel van je lichaam. Je thermoregulatie draait overuren om je koel te houden, je hartslag ligt hoger en je energie wordt sneller verbruikt. Hierdoor staat je lichaam eigenlijk continu in een subtiele alert‑stand.
Prikkelbelasting: er is simpelweg meer van alles: meer mensen, meer geluid, meer geuren, meer beweging, meer sociale activiteit. Je zenuwstelsel krijgt ongevraagd en automatisch meer input dan in andere seizoenen. Zelfs als je niets bijzonders doet, voelt het leven om je heen drukker en voller. Voor een HSP‑brein is dat een directe trigger: je hebt meer tijd nodig om alle indrukken te verwerken, maar juist in de zomer krijg je die tijd minder vanzelf.
Structuurgebrek: routines vallen weg. Werk, school, sport, eetmomenten, slaapritme: alles verschuift. Voor veel mensen voelt dat vrij en los. Voor anderen voelt het juist onrustig, omdat je lichaam houvast mist. Ritme is regulatie.
Ruimteverlies: (extreme) drukte in parken, op het strand en op het terras betekent dat je letterlijk minder fysieke én mentale ruimte hebt. Je lichaam registreert dat meteen: minder plek om te bewegen, minder plek om te landen, minder plek om te herstellen. Het is geen aanstellerij om daar gevoelig voor te zijn; het is biologie.

Psychologisch bewijs dat het niet raar is om geen zomer‑lover te zijn

Naast biologie speelt er ook een sterke psychologische component mee. Deze factoren laten zien waarom de zomer mentaal meer vraagt dan je denkt:

Sociale verwachting: er heerst een ingebakken norm: je hoort te genieten, buiten te zijn, vrolijk te zijn. Zon staat gelijk aan geluk, warmte aan ontspanning. Als jij dat anders ervaart, voelt dat al snel alsof je tegen de stroom ingaat.
Opgelegde zomervrolijkheid: geluk moet nu ook offline goed zichtbaar zijn. Terrassen, festivals, vakantiefoto’s, “lekker naar buiten”-mantra’s: het lijkt alsof iedereen blij is, of blij moet zijn. Voor een gevoelig brein voelt dat niet inspirerend, maar overweldigend.
Vergelijkingsdruk: massaal zomergenot (online en offline) creëert een subtiele spiegel: “Waarom voel ik dat niet?” Het is geen persoonlijke tekortkoming, maar een psychologische reactie op constante sociale input.
Esthetische mismatch: het slonzige zomerbeeld strookt mogelijk niet met jouw voorkeur voor coziness en elegantie. Dat is geen oordeel, puur een mismatch in stijl en comfort. Daardoor voel je je simpelweg minder thuis in de visuele taal van dit seizoen.
SAD (Seasonal Affective Disorder): de zomervariant is minder bekend, maar bestaat wel degelijk; zomerdepressie! Sommige mensen worden in de zomer juist somberder, prikkelbaarder of angstiger door hitte, licht, prikkelbelasting en ritmeverlies. Het is zeldzamer dan de wintervariant, maar het bestaat.

Als je dit allemaal zo leest, wordt het ineens heel logisch waarom de zomer voor sommige mensen eerder overweldigend dan ontspannend voelt. Er is niets mis met jou. Je bent niet raar! Je lichaam, brein en zenuwstelsel doen precies wat ze moeten doen in omstandigheden die gewoon veel zijn.

Toch een kleine liefdesverklaring aan de zomer

Laat me benadrukken dat ik dol ben op seasonal living! Op het feit dat we in Nederland seizoenen kennen. En ondanks dat de zomer van alle vier mijn minst favoriete seizoen is, draag ik haar toch een warm hart toe. Niet vanwege de drukte, de hitte en het opgezweepte blijheidsgehalte, maar voor subtielere dingen. Rood zomerfruit, plukbloemen (dahlia's!), het zachte avondlicht dat de wereld een gouden gloed geeft. En absoluut ook het vrijheidsgevoel, al vul ik dat misschien liever iets anders in dan het gros van de mensen.

Ik hou van de overvloed van de natuur in deze maanden, haar uitbundigheid. De zomer is het seizoen waarin alles op zijn hoogtepunt staat: licht, bloei, energie. De zomer is de grote uitademing van het jaar, de expansie, het moment waarop de natuur laat zien wat ze allemaal in haar mars heeft. Het is dan niet 'mijn' seizoen, maar wel een seizoen dat ik evengoed bewonder.

Slow Reset: creëer de zomer die wél bij jou past

In de afsluitende Slow Reset-sectie deel ik altijd praktische tips en een kleine, passende creatieve opdracht om met het onderwerp om te gaan in je dagelijks leven. Vandaag zijn dat eerst een paar haalbare manieren om tóch voluit van de zomer te genieten, ook als je geen uitgesproken zomer‑lover bent:

Vakantiekeuzes: ben je gebonden aan de zomervakantie, kies dan bijvoorbeeld een bestemming zonder massatoerisme en een mild klimaat. Zo gaan wij dit jaar naar de Kanaaleilanden. En vanaf volgend jaar vooral lekker buiten het hoogseizoen!
Rustige natuurplekken: wij wonen in Oisterwijk. Het is hier prachtig, maar - zeker in de zomer - super toeristisch. We gaan dan juist naar plekken in het bos, bij water waarvan we weten dat het nog toeristenarm is. Dit zijn vaak de plekken waar geen uitspanningen te vinden zijn ;-)
Koele momenten: plan je uitjes in de ochtend of avond, niet midden op de dag. Op het heetst van de dag kies je dan voor schaduw, binnen een boek lezen, een mooi museum in of dat leuke modeboetiekje (met airco).
Eigen zomeresthetiek: blijf trouw aan outfits waar jij je het fijnst in voelt. Voor mij zijn dat bijvoorbeeld linnen broeken en bloesjes, vaak gewoon wel een donkere broek (niet wit puur omdat het zomer is), poplin maxijurken en leren sandaaltjes.
Ben picky op je sociale leven: laat je niet overhalen om bijvoorbeeld naar grote drukke steden of festivals te gaan als je daar niets voor voelt qua massapubliek en hitte.
Water, water en nog meer water: water is je go-to regulatietool. Het dempt prikkels (door ernaar te kijken, erin te zwemmen, erlangs te wandelen). En door het te drinken, want hydratatie helpt je zenuwstelsel letterlijk om spanning af te voeren en je lichaam koel en je geest helder te houden.

Opdracht: jouw zomer in 9 woorden

In een paar stappen ontwerp je een zomer die wel klopt voor jouw lichaam, ritme en prikkelprofiel.

1) Kies 3 woorden die jouw zomer definiëren

Bijvoorbeeld: schaduw, bos, koelte. Of: rust, water, avondlicht. Kies op gevoel.

2) Kies 3 plekken waar jij tot rust komt

Bijvoorbeeld: Kanaaleilanden, een schaduwrijke laan, een stille IVN‑route. Of: je eigen tuin in de ochtend, een koel museum, je favoriete modeboetiekje met airco.

3) Kies 3 dingen die je deze zomer níet meer van jezelf verwacht

Bijvoorbeeld: drukke festivals, hittepieken, sociale overvloed. Of: opgelegde zomervrolijkheid, drukke stranden, sjofele zomerkleding.

BONUS

4) Maak een mini‑collage (mag in je hoofd)

Gebruik je 9 woorden. Dat is jouw zomerontwerp. Je hoeft niet per se te knippen of plakken (mag wel). Het gaat om het beeld dat ontstaat en dat je dat doorvoelt.

5) Kies een passende zomeraffirmatie

Wat voorbeelden:

Het is niet raar dat ik geen fan ben van de zomer (zo laat ook het artikel op School of Slow zien)
Ik mag de zomer op mijn eigen manier beleven
Ik kies bewust prikkels die mij ondersteunen, inspireren en energie geven. Ook als deze afwijken van het gros van de mensen.

Hoe dan ook: geniet van een zomer die voor JOU klopt!